Japanse esdoorn heeft krullend blad: oorzaken & oplossingen
Je loopt in de tuin in en ziet het meteen: de bladeren van je Japanse esdoorn krullen omhoog of omlaag, de punten trekken samen en sommige laten zelfs los. Dat is niet wat je hoopt te zien. Gelukkig is krullend blad bij een Japanse esdoorn bijna altijd te verklaren en goed aan te pakken.
In dit artikel leggen we uit wat de oorzaken zijn en wat je stap voor stap kunt doen.
Is krullend blad normaal of zorgwekkend?
Krullend blad bij een Japanse esdoorn (Acer palmatum) wijst niet altijd op een probleem. Er zijn soorten waarbij de bladeren van nature al iets naar beneden of naar binnen krullen. Dat is een kenmerk van het ras, geen ziektesymptoom. Maar in de meeste gevallen reageert de plant op een vorm van stress: te veel zon, te weinig water, wind of een combinatie van die factoren. Het blad van de Japanse esdoorn is opvallend dun en gevoelig, wat de plant elegant maar ook kwetsbaar maakt.
De plant zelf lijdt er meestal minder onder dan het er uitziet. Krullend of uitgedroogd blad ziet er vervelend uit, maar tast de gezondheid van de struik in de meeste gevallen niet ernstig aan. Wel is het een signaal om iets in de verzorging of standplaats aan te passen.
Meest voorkomende oorzaken van krullend blad
Hieronder lopen we de vijf meest voorkomende oorzaken door. In de praktijk spelen deze factoren vaak samen een rol.
1. Te veel zon
Het blad van de Japanse esdoorn is dun en verdampt daardoor snel vocht. Staat de plant in volle zon, zeker op een warme zomermiddag, dan droogt het blad sneller uit. De bladpunten krullen naar binnen of omhoog als beschermingsmechanisme en worden daarna bruin. Je herkent bladverbranding aan bruine, droge randen en krullende punten die beginnen aan de buitenste bladlobben.
Donkerrode en paarskleurige cultivars (zoals ‘Bloodgood’ of ‘Atropurpureum’) zijn iets beter bestand tegen zon dan lichtgroene of bonte soorten, maar geen enkele Japanse esdoorn staat graag in volle zon van twaalf tot drie uur ’s middags.
2. Wind en uitdroging
Harde wind trekt vocht uit het blad, met name de koude, droge oostenwind. Dit leidt tot bladkrul, bruine randen en in ernstige gevallen het afsterven van hele bladeren. Japanse esdoorns met fijn ingesneden blad zijn het meest kwetsbaar. Een beschutte plek, achter een muur, haag of andere beplanting, beschermt de plant aanzienlijk.
3. Watertekort en droge kluit
Een Japanse esdoorn heeft regelmatig vocht nodig, met name in warme periodes. Droogt de kluit te ver uit, dan krullen de bladeren als eerste reactie naar binnen om verdamping te beperken. Dit zie je zowel bij exemplaren in volle grond, maar nog sneller bij planten in een pot of bak. Giet in de zomer bij warm weer de kluit dagelijks grondig door, zodat het water echt tot de wortels doordringt. Een laag mulch (houtsnippers of compost) rondom de stam helpt vocht langer vast te houden.
Steek een vinger 5 cm in de grond naast de stam. Is de grond hier droog? Dan heeft de plant dringend water nodig.
4. Vorst en late nachtvorst
Hoewel de Japanse esdoorn over het algemeen goed winterhard is, zijn de jonge bladeren in het vroege voorjaar erg kwetsbaar voor late nachtvorst. Bladeren die al zijn uitgelopen, raken beschadigd: ze krullen samen, worden slap en kunnen zwart of bruin verkleuren. Dit ziet er niet goed uit, maar de plant loopt normaal gesproken opnieuw uit. Bescherm jonge blaadjes bij aangekondigde nachtvorst eventueel met een vliesdoek.
5. Net aangeplant of verkeerde bodem
Een net geplante Japanse esdoorn kan de eerste weken moeite hebben de wateropname op gang te brengen. In die periode is hij extra gevoelig voor alle bovengenoemde stress-factoren. Krullend blad kort na aanplant is dan ook iets wat we regelmatig horen. Plant bij voorkeur op een bewolkte dag, geef goed water mee en houd de kluit de eerste maanden vochtig. Daarnaast groeit de plant slecht in kleigrond of kalkrijke (basische) grond. Beide kunnen leiden tot verminderde opname van vocht en voedingsstoffen, wat zich ook uit in verkleurd of krullend blad.
Japanse esdoorns waarbij krullend blad een kenmerk is
Soms is er helemaal geen probleem. Bepaalde soorten hebben van nature krullende of neerwaarts gebogen bladeren als raskenmerk.
Acer palmatum ‘Trompenburg’: Deze soort heeft glanzend roodbruin blad waarvan de randen karakteristiek naar beneden krullen. De plant is hierdoor direct herkenbaar en de bladkrul is volledig normaal.
Acer palmatum ‘Starfish’: Dit is een compactere soort met diep ingesneden bladeren die licht naar beneden krullen. De lichte krul in het blad is een decoratief kenmerk van dit ras en geen teken van stress.
Wat kun je doen? Praktische oplossingen
De aanpak hangt af van de oorzaak, maar in de praktijk helpen de volgende maatregelen bij vrijwel alle gevallen van bladkrul door stress.
Verplaats naar een beschutte, schaduwrijke plek. Een plek in halfschaduw waarbij de plant ’s ochtends wat zon krijgt maar ’s middags beschermd is. Dit is is ideaal voor de meeste Japanse esdoorns. Gefilterd licht, zoals onder een lichte boomkruin, is zelfs nog beter.
Geef voldoende en regelmatig water. Zorg dat de kluit nooit volledig uitdroogt. Planten in potten hebben op warme zomerdagen extra aandacht nodig.
Breng een laag mulch aan. Houtsnippers, compost of boomschors rondom de stam (maar niet tégen de stam) houden vocht langer vast in de bodem. Het reguleert de bodemtemperatuur en beschermt de ondiep gelegen wortels tegen uitdroging en warmte.
Bescherm tegen wind. Gebruik een andere plant, haag of muur als windscherm. Kleine exemplaren in potten kun je bij aanhoudende wind tijdelijk naar een beschuttere plek verplaatsen.
Verbeter de bodem. Plant de Japanse esdoorn in humusrijke, licht zure (pH 5,5–6,5) en goed doorlatende grond. Kleigrond moet worden aangepast met scherp zand en compost. Vermijd kalkrijke grond.